چاپ        ارسال به دوست

مشاور مسایل اجتماعی حوزه فرهنگ و هنر معاون حقوقی امور مجلس و استان های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشریح کرد:

مسایل و چالش های مرتبط با حوزه فرهنگ

 

 

 

 

 

 

مشاور مسایل اجتماعی حوزه فرهنگ و هنر معاون حقوقی امور مجلس و استان های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشریح کرد:

مسایل و چالش های مرتبط با حوزه فرهنگ

          به گزارش روابط عمومی دانشگاه مازندران، در پی انتصاب دکتر علی اصغر فیروزجائیان، عضو هیات علمی دانشگاه مازندران و مشاور مسایل اجتماعی حوزه فرهنگ و هنر معاون حقوقی امور مجلس و استان های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در یادداشتی، مسایل و چالش های مرتبط با حوزه فرهنگ را تشریح کرد.

      متن کامل این یادداشت به شرح ذیل می باشد:

بسم الله الرحمن الرحیم

       مسایل مربوط به فرهنگ را می توان از طریق ارتباط آن با چند مفهوم توضیح داد، گفت: در ارتباط با این چند مفهوم، می توان چالش های مرتبط با حوزه فرهنگ را روشن تر بیان کرد.

الف: فرهنگ و توسعه

       از چند دهه پیش که کشورهای در حال توسعه، توسعه یافتگی را جدی گرفتند، برنامه های مختلفی را پیگیری و اجرا کرده اند. بیشتر کشورها اقتصاد را مبنای توسعه قرار داده اند و برنامه های شش یا پنج ساله مبنایی برای پیشرفت جوامع شد. مشخصا در کشور ما نیز این نوع برنامه ها، چه پیش و چه پس از انقلاب اسلامی اجرا شده و همچنان دولت ها پیگیر این نوع برنامه های توسعه ای هستند. در دو دهه اخیر، مغفول ماندن حوزه های غیر اقتصادی توسعه منجر یه این شد تا دولت ها، هریک بر بخشی از توسعه تاکید کنند. ابتدا بر توسعه سیاسی و بعد از آن بر توسعه اجتماعی تاکید شد. اما همواره به نظر می رسد ریل قطار توسعه یافتگی در ایران از فقدان زیرساخت مناسب رنج می برد. این زیر ساخت مناسب را در ادبیات توسعه، توسعه فرهنگی می نامند. امروزه این موضوع برای همگان پذیرفته شده است که توسعه باید مبنای فرهنگی داشته باشد.توسعه فرهنگی، حلقه گمشده توسعه در کشور است. یونسکو که از دهه 60 به بحث توسعه فرهنگی توجه کرده است، توسعه فرهنگی را این گونه تعریف کرده است"توسعه و پیشرفت زندگی فرهنگی یک جامعه با هدف تحقق ارزشهای فرهنگی، به صورتی که با وضعیت کلی توسعه اقتصادی و اجتماعی هماهنگ شده باشد".

       در واقع توسعه فرهنگی، ارتقا اجزا گوناگون فرهنگ یک کشور از جمله ارزش ها، هنجارها، قوانین و آداب و رسوم در راستای رشد و تعالی انسانی است. به نظر می رسد برای توسعه پایدار، باید توسعه فرهنگی را مبنا قرار دهیم.

ب: آمایش فرهنگی

        برای مدیریت در عرصه فرهنگ، نیازمند شناخت صحیح از پتانسیل فرهنگی کشور هستیم. در بحث مدیریت و سیاست گذاری فرهنگی در هر جامعه ای، شناخت نیازهای فرهنگی در اولویت قرار می گیرد. در همین رابطه، آمایش فرهنگی مقدمه ای است جهت توسعه پایدار فرهنگی. باید توجه داشت که امکانات فرهنگی در کشور به تناسب جمعیت, نیاز و پتانسیل هر منطقه رشد و توسعه نیافته است. توسعه پایدار در حوزه فرهنگ، نیازمند رشد امکانات فرهنگی در پهنه سرزمین ایرانی متناسب با نیاز و استعداد هر ناحیه و منطقه است. هرچند امکانات فرهنگی در کشور مناسب نمی باشد اما مشکل مهمتر، توزیع نامناسب این امکانات و حتی برنامه های فرهنگی در جامعه ایرانی است. 

       جهت تقویت و ارتقا فرهنگ در هر جامعه ای در حوزه های مختلف مذهبی، هنری و آموزشی نیازمند برنامه ریزی دقیق متناسب با نیازهای منطقه ای است. این در حالی است که ممکن است امکانات با ذائقه های فرهنگی یک منطقه یا حتی استان تناسب نداشته باشند. ممکن است ذایقه های فرهنگی یک منطقه بیشتر مذهبی بوده و منطقه ای دیگر، گرایش به موسیقی و یا حتی کتاب خوانی داشته باشند. از این رو لازم است تا امکانات نیز متناسب با استعداد و علایق فرهنگی یک منطقه از طرف دولت ها تدارک دیده شود. 

       حتی کوچکترین ناحیه سرزمینی ایران می تواند دارای ذایقه فرهنگی خاص باشد که شناسایی و تقویت آن جهت ارتقا سطح فرهنگی جامعه لازم است. درهمین راستا، آمایش فرهنگی جامعه ایرانی با تاکید بر امکانات و ذایقه های فرهنگی باید در دستور کار قرار گیرد. با طراحی نقشه فرهنگی موجود کشور، می توان نقشه مطلوب فرهنگی کشور را متناسب با ذایقه ها و امکانات فرهنگی هر منطقه طراحی کرد.

ج: آسیب شناسی فرهنگی

       فرهنگ، حوزه ای پیچیده و در عین حال آسیب پذیر است. اگر جوامع، تدبیری برای حفظ و ارتقای سرمایه فرهنگی در پیش نگیرند، مولفه های فرهنگی نیز در برابر فرهنگ رقیب آسیب خواهند دید. شناخت و قبول آسیب های فرهنگی، مقدمه ای است برای مدیریت پایدار در عرصه فرهنگ. هدف شورای انقلاب فرهنگی و بعدها شورای فرهنگ عمومی کشور این بود که جامعه ای اخلاقی را مبتنی بر آموزه های اسلام طراحی کنند. جامعه اخلاق محور، جامعه ای است که همه ارکان آن اصول اخلاقی را برای ارتقا و تعادلی انسانی رعایت کنند. اما متاسفانه در حوزه های مختلف دچار آسیب شدیم. قانون گریزی و گسترش فساد اداری، بی نظمی اجتماعی، مصرف گرایی و سبک زندگی غرب گرا نمونه هایی از ‌آسیب های جدی در حوزه فرهنگ می باشد. برای ارتقا فرهنگی، لازم است وضعیت فرهنگی جامعه به دقت رصد و شناسایی شود. این امر از طریق کارگروه آسیب های اجتماعی در وزارت ارشاد در حال پیگیری است.

د: توسعه فرهنگی پروژه ای بین بخشی

       یکی از چالش های جدی در توسعه فرهنگی، نگاه صرفا بخشی به آن می باشد. در واقع باید توجه داشت که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تنها متولی ارتقا فرهنگی جامعه نیست بلکه، همه نهادها و دستگاه ها حتی بخش های غیردولتی، متولی توسعه فرهنگی می باشند. بودجه وزارت فرهنگ بسیار پایین می باشد. این در حالی است که بیش از 300 دستگاه و موسسه از بودجه های فرهنگی استفاده می کنند. صدا و سیما و نهادهای آموزشی نقش کلیدی در بحث های فرهنگی دارند. لازم است در ارگان های مختلف، پیوست فرهنگی پروژه ها دیده شود. یکی از کارهای جدی در این زمینه، فراهم کردن مشارکت مردمی و تقویت سازمان های غیر دولتی یا مردم نهاد در برنامه های فرهنگی است. در فرهنگ نمی توان نگاه دستوری و اداری داشت. برای مشارکت گسترده، لازم است وزارت ارشاد (به مانند هیات های ورزشی در وزارت ورزش) امور را به هیات های فرهنگی واگذار کند و خود صرفا نقش سیاست گذار فرهنگی را بازی کند. برای اینکار لازم است اساس نامه هیات های فرهنگی در کشور طراحی شود. نگاه فرابخشی و بین بخشی لازمه توسعه فرهنگی و در نهایت بنیان توسعه در کشور می باشد.

       در پایان باید توجه داشت که موضوع اقتصاد فرهنگ در توسعه فرهنگی بسیار اهمیت دارد. در کشورهای توسعه یافته حوزه فرهنگ درآمدزاست. نمی توان صرفا با بودجه دولتی به برنامه های فرهنگی پرداخت، بلکه لازم است تا بسترهای سرمایه گذاری در حوزه فرهنگ هم فراهم شود.

روابط عمومی دانشگاه مازندران

امور رسانه های گروهی


١٢:٠٣ - دوشنبه ١٥ مرداد ١٣٩٧    /    شماره : ١٧٧٧٤    /    تعداد نمایش : ٧٦٠







اطلاعیه ها مشاهده همه

همایش ها